Narvik, "Vichy-syndromet" og fransk minnepolitikk

Den første minnemarkeringa av gjenerobringa av Narvik frå 1946


 

Fleire nasjonar såg tidleg det minnepolitiske potensialet i kampane ved Narvik i 1940. Frå den første minnemarkeringa i eit fritt Noreg ser vi troppar frå mange nasjonar feire sigeren som ein ikkje kunne markere i 1940. Her ser vi avdukinga av det franske minnesmerket ved Ornesvika. Det er seinare flytta til ein meir tilgjengeleg plass nær E6 (Veteranplassen).

Korfor ville Frankrike minnest Narvik? Det var fleire grunnar til det. Ein var det lite ærerike forsvaret av fedrelandet våren 1940. På kort tid vart dei okkupert og ute av stand til å stå i mot den tyske aggresjonen. Så skjedde den like lite ærerike okkupasjonen som innebar ei forsmedeleg oppdeling av landet i ein tysk-okkupert atlanterhavsregion og eit Vichy-regime som samarbeidde med okkupasjonsmakta i resten av landet. Seinare lanserte Henry Rousso omgrepet "Vichy-syndromet", der han særleg vektla den franske manien etter å diskutere okkupasjonstida. Kritikken gjekk langt i å skulde franskmenn meir allment for å bli så opptatt av okkupasjonen at større samanhengar kom i bakgrunnen. Det heile vart prega av ein sterk "anakronisme", det vil seie at ein heile tida diskuterte krigen i lys av etterkrigstidas eiga samtid, og ikkje dei historiske samanhengane ut frå sine eigne premiss.

Narvik vart eit fyrtårn og lyspunkt i den franske kampen våren 1940. Berre der klarte franske styrkar å lukkast. Det vart halmstrået i motstandsarbeidet som skulle komme. Når Charles de Gaulle skulle regruppere styrkane sine utafor Frankrike var det mellom anna dei som hadde vore med i Narvik som skulle bygge ryggraden i det nye Frankrike. Derfor vart Narvik så viktig for Frankrike.

Dei franske minneseremoniane har vore ein årviss del av Narviks historie. her ved Narvik gravlund, der minnesmerket vart reist i 1954.

Statsekretar Jean-Marie Bockel i det franske forsvarsdepartementet skreiv slik om dette i 2010:

"Kampene i Norge og Narvik var ikke forgjeves. Franskmenn og nordmenn, side ved side, viste en felles vilje til å seire. For Frankrike, tatt i en virvelstorm av sin egen tragedie, blir fremtiden blant annet bygget på denne vilje. Seiersånden fra de norske fjorder ble tatt intakt tilbake til London. Fra fremmed legion soldater blir viljen blåst inn i den nye embrionære organisasjon skapt av general de Gaulle for å forsette kampen. De første elementer som sluttet seg til ”la France Libre” kom fra ekspedisjonskorpset som deltok i Norge. Disse menn som ikke så sammenbruddet og masseutvandringen, skapte den første benbygningen av den såkalte ”la Légion de Gaulle”. Siden sommeren 1940 brant de for den overveldende motstandsånden. Det er av dette fruktbare opphav at general de Gaulle ville skape sine første ledende militære til en stor skjebne, som: Passy, alias Dewavrin, fremtidig arkitekt av BCRA (kontor  for etteretning og  operationsjer), kaptein Koenig, Magrin-Verneret og mange andre."

 

Det var med andre ord dei som hadde vore med i Narvik som skulle gjenopprette Frankrikes ære i tida som kom. Den franske ambassadør til Noreg - Brigitte Collet- sa det slik i 2010, då det igjen var markeringar av frigjøringa av byen i 1940: "Likevel har slaget om Narvik en sterk symbolsk betydning for Frankrike, fordi det var den første seieren over Nazi-Tyskland. Det var også veldig viktig for starten for de frie franske styrkene, fordi mange soldater som kjempet i Narvik tok med seg en seiers- og motstandsånd som de overførte til det frie Frankrike. Overlevende fra ekspedisjonen i Norge var faktisk de første franskmennene som slutte seg til general de Gaulle i London."

Det er dette som gjør at Narvik er viktig. Ikkje byen i seg sjølv eller kampane der, men bruken av kampane i bygginga av den fjerde franske republikken. Den som skulle gjenreise æra til landet etter det forsmedelege nederlaget i mai og juni 1940, og som medførte ein fire-fem år lang okkupasjon.

Og så fekk jo dei franske der heime vite kva som skjedde der oppe i nord gjennom filmaviser på eit heilt anna vis enn ein gjorde i det dels okkuperte Noreg. For Narvik vart ein del av Vichy-syndromet, der det etter krigen vart viktig å rydde ut og rydde opp og gjenskape trua på Frankrike. For som det vart sagt om våren 1940 i fransk historie: "Crushed, humilated, derelict, the entire nation suffered a profound and prolonged traumatic shock" (Henri Michel, 1970: 165). Det er dette sjokket Narvik har blitt brukt til å komme over.

Dei franske ofra og sigeren ved Narvik fekk ekstra verdi i tida som skulle komme i Frankrike. Dei som deltok der skulle bygge ryggraden i Forces Francaises libres (FFL)  i London og inspirere den franske motstandsrørsla i heimlandet

 

 

 

 

 

 

Det var Hitler-Tyskland sin feil

Det var tyske okkupasjonsstyrkar som senka sivile og militære fartøy på Narvik hamn 9. april 1940

Så er vi i gang igjen. Diskusjonane kring aprildagane 1940 er i full gang, og den eine etter den andre kjem med bebreidande anklagar mot regjeringa Nygaardsvold for sitt svik i 1940, regjeringa Gerhardsen for behandlinga av krigen i 1945 og utover. Og for ikkje å glømme forsvaret. Storparten av offiserskorpset var nazivenlege og la gladeleg ned våpen for å overgje landet til okkupanten.Og så var det alt det som er glømt. Det vi medvite har utelatt frå minnet fordi det var for vanskeleg å forholde seg til, for kontroversielt eller mislikt. Glømsel, fortielse og underkommunisert historie, har vore blant dei mest brukte omgrepa som skulle karakterisere denne minnepolitikken, som nokon eller nokre stod for. Sanninga skulle ikkje fram, til det var ho for vanskeleg å hanskast med.

Erfaringsrom og forventingshorisont

Det største problemet er at ein etter krigen har nytta all vurdering av hendingane våren 1940 til å drive etterrasjonalisering. Fordi vi visste kva som skjedde etterpå kunne vi lett forklare det eine og andre ut frå det vi såg skjedde i ettertid. Som historikar må ein forklare hendingane ut frå sine eigne premiss. Då kjem vi ikkje utanom  eit omgrep som "forventningshorisont". Vi trudde heilt og fullt at vi skulle kunne vere nøytral, og våre erfaringar - vårt "erfaringsrom" - hadde gitt oss støtte til det gjennom erfaringa frå den første verdskrigen. Det var derfor overraskande at Tyskland angreip Noreg. Det kom like brått på for oss som det gjorde for Polen, Tsjekkoslovakia, Frankrike, Belgia og Nederland. Ja, til og med Sovjetunionen vart tatt på senga. Dei hadde jo ein ikkje-angrepspakt med Tyskland, så korfor skulle dei få han veltande inn på stuegolvet?

Hitler-Tyskland hadde skulda

Så var dette med skulda for den norske miseren. Kven sin feil var det? Var det utanriksminister Koht, eller han som fekk syndebukk-stempelet saman med Koht, statsminister Johan Nygaardsvold?
Jo, svaret er såre enkelt. Det var Hitler-Tyskland sin feil. Dei og ingen andre. At det norske samfunnet skulle ha brukt store ressursar til å militært stå opp mot det sterkaste industrinasjonen i verda som teknologisk langt ovegjekk oss kva nivå, raffinement og kapasitet gjaldt. Kva er Kongsberg Våpenfabrikk i forhold til Krupp og Thüssen? Kunne vi hamla opp med den tyske krigsmaskinen utan å påføre oss sjølv store sivile, militære og materielle tap? Svaret på desse spørsmåla er nei. Noreg var ingen krigsnasjon, slik Tyskland på få år var blitt. Fleirtalet av norske politiske parlamentarikarar på Stortinget ville det slik. Ikkje berre Ap og Nygaardsvold/Koht.
Eg gjentar det derfor; Tyskland hadde skulda for okkupasjonen av Noreg. Å meine noko anna er som å skulda lettkledde jenter for at dei blir valdteke, fordi dei kler seg utfordrande.

Hooligan for ein kveld

Eg medgir det gjerne. Fødd og oppvokse under holiganismens tidsalder har eg stor respekt for pøbelskapen som kan følgje ein fotballkamp. Særleg mellom engelske og italienske pøbel kan det gå tøft for seg. For eit par år sida var Tottenham i Roma og fansen deira vart stukke ned på ein pub av lokale fans. Ingen av dei kom frå det laget som skulle spele mot Tottenham. Dei hadde kledd seg ut som dei, for at dei andre skulle få skulda for det. Puben var rasert. Knivane var kvessa, og fleire vart sterkt skadde. Seinare - i fjor vår - var Fiorentina innblanda i ein alvorleg valdsepisode i samband med cupfinalen i Italia. Ein napolitanar vart drept etter bråket. Knivstikkaren var frå Fiorentina. Vi tenkte derfor vårt der vi gjekk nøytralt rundt i byen, og det var med stor respekt for oppgåva vi reiste til Firenze for å sjå mitt kjære Spurs bli slått ut av Europa League, og det lenge før det hadde starta skikkeleg. 16-delsfinale er nesten som å bli slått ut i første runde.

Før kampen var det krisestemning i kulturbyen - Città Bella - som han berre blir kalla fordi han er så vakker og full av kulturminne. I lokalavisa fortalte dei at 1000 politifolk skulle passe på kring 2000 Spursfans. No ville dei unngå øydeleggingar av det kaliber som nederlandske fans stod for i Roma veka før. Det heile starta utafor jernbanestasjonen i Firenze, der bussar vart sett opp for transport til stadion. Dei skulle så visst ikkje ha tusenvis av tullingar gåande rundt i byen på leit etter banen, så vi vart skyssa utanom i buss med eskorte av politi og blå lys. I bussen var stemninga stor og everywhere we go ljoma ut i bussen blant glade Spursfans.

ved stadion stod eit nytt gjeng klar for å ta i mot, og vart i sanning behandla som kveg, leda inn i ei innhenging av stål og betong, passa på av gutar i full carabinieriuniform med kølla, hjelmen og skjoldet klart, mens britiske fans klaga sin naud over at dei måtte legitimere seg for å prove at biletten dei hadde var skrive ut til dei. Køa var lang og legitimeringa tok alvorleg med tid.

Ingen skulle sleppe inn utan legitimasjon vart det sagt, men det var lettare sagt enn gjort. Ein time før kamp var køa enda lengre. Fleire bussar hadde komme med fleire fans, og britane meinte det var eit brot på EUs reglar om fri rørsle å krevje pass. Dessutan var det fleire som var så drita at dei ikkje viste av nokon legitimasjon. Så då måtte ein snakke med sjefen før ein kom inn. Inn og inn, fru blom. Du kom ikkje lenger enn til neste mur av folk som tok seg av kroppsvisitasjon.

Vi hamna i seksjonen med dei tilreisande i trygg avstand frå Curva Ferrovia og den lokale fansen. Buffersona mellom oss og pleksien var betryggande



Vi valte å endre vår strategi frå å vere bortesupportar blant heimefans, til å bli bortesupportarar blant bortefansen. Vi visste jo at det kunne bli bråk. Vi bad derfor om å bli flytta i motsett sving av dei lokale knivstikkarane. Bort frå Fiesole-svingen  og Curva Ferrovia (Jernbanesvingen). Vi tenkte at det kanskje var lurt å unngå ein heil match saman med den bermen, og vi vart dessutan tilrådd å stå saman med engelsk hooligans. Då måtte vi samstundes vere klar over at det var nokre ulemper. For eksempel at vi vart ståande igjen ein halvtime på stadion etter kampen.

Vel, vel tenkte vi, det kunne kanskje ikkje vere så ille. Vi krangla oss inn saman med dei halv- og heildrita bortegutane - the Yid-army. Dei var i god stemning og song sine fine sangar som den om rivalen sin Arsenal. Den slo liksom an tonen:

When I was a little boy,
My mother bought me a little toy,
An Arsenal fan on a string,
Told me to kick his f***in' head in,
Kick his head in, kick his head in,
She told me to kick his f***in' head in.

Leksjon i bannskap langs pleksiglaset

Der var det så tett av folk at det ikkje var plass til alle i stolane. dei må tydeleg ha sluppe inn litt for mange, men vi var ikkje redd for noka nytt Hillsborough , så vi sneik oss berre oppover langs trappa, så stod vi langs pleksien og såg kampen. Den var forresten godt i gang.

Stemninga var god inne i buret vårt, og ein del av dei som var mest drita kasta rundt seg med colaboksar halvfulle av veske. Ingen hadde fått tak i alkohol, for det var ikkje til sals denne dagen. Likevel var storparten på seksjonen drita. Song gjorde dei, og dansa gjorde dei og. Etter kvart som kampen skreid fram og tapet var eit faktum, vart stemninga noko trykkande, og mannen bak Miriam vart ståande å banne mesteparten av tida. Når han ikkje sølte brus nedover pleksien vel og merke. Eit gjeng på eit par tre godt vaksne menn stod også langs pleksiglaset nedafor oss, og dei hadde tydeleg tenkt å avtale slåsskamp med ei lokal tamp som sat femti meter inn på motstandaren sin tribune, bak innhegninga. Hender som viste korleis dei hadde tenkt å kappe av han hauet indikerte også at dei tydeleg meinte alvor. Dei peikte og gestikulerte til lite nytte. Inge lokale ville komme bort til pleksien tête à tête.

Jødeaffinitet, Ajax- og Aberdeen-venar - også Arse***-hat. Det er Tottenhams fanskare i eit nøtteskal

 

 

Etter matchen var det ikkje lagt opp til nokon tiurleik utafor stadion mellom dei lokale og våre heller. Vi vart som vanleg praksis er, halde att i ein halv time inne på stadion før vi fekk sleppe ut. Dei lokale skulle kunne komme seg heim før vi slapp laus og jaga dei, synest å vere logikken, og før vi visste ordet av det hadde det gått nesten ein time sidan sluttsignalet gjekk. I mellomtida hadde Tottenham sine funksjonærar inspisert hærverket på seksjonen vår. Dei dokumenterte kvart eit klistermerke som var sett opp, og om det var ramponert seter eller andre insidentar. På eine veggen hang nokre merke som synte fansen sitt Arsenal-hat, sine jødiske affinitetar og kva klubbar dei samarbeider med internasjonalt som Ajax og Aberdeen. I tillegg eit som sa "F*** FIFA". Nokså harmlaust med andre ord.





Når no timen var gått tenkte vi at, nuh må vi no få sleppe ut.., men nei. Vi vart slusa ut på parkeringsplassen der politiet stod lina opp med lett hånlege flir. Ein Spursfan uttalte: "Look how they are longing to pull the trigger". Vi gjekk sakte ut av stadionområdet i spissrotgang mellom radene av carabinieris. Hjelm, køller og våpen blinka i den mørke kvelden. Var vi endeleg ute av denne unntakstilstanden? Nei, på ingen måte. Ute ved den siste utgangen frå vegen utafor stadion hadde nokre foretaksomme politifolk sett opp ei ny sperring. Først berre den vanlege, eit laust gjerde, så ein stor leddbuss som stod på tvers framfor oss. Spursfansen sitt tolmod var i ferd med å nå brestepunktet. "Det er slik behandling som dette som skaper problem i fotballen", ropte ein til dei ventande væpna styrkane framfor han. Ein del av dei andre skjellsorda som hagla var av så alvorleg art at han truleg skal vere glad for at ingen av dei lokale skjønte engelsk. Rett skal vere rett; det er provoserande å sjå på måten folk blir behandla på av italiensk politi i samband med fotballkampar, og resultatet er også nedslåande. Tilskodartala er dalande. Ingen gidd å utsette seg for denne misæren.

Til slutt fekk vi omsider velte ut av stadionområdet, og det heile såg ut som ein horde av ville sauar som hasta rundt kvartalet og over mot jernbanen der gangbrua ville leie flokken mot bysentrum. Eg og Miriam lurte oss av over vegen rett før og drog rett inn på den kjente lokale restauranten Zanzibar, som hadde ein ledig plass for to, midt i klynga av lokale fotballfans som snart var ferdig med måltidet sitt. Dei hadde vore der i vel ein time, og eit par av dei la to og to saman når dei hørte vårt tungemål, og smilte triumferande til oss i sine fiolette habittar.

Så kom servitrisa vår og tok opp bestilling. Vi tinga vin og vatn, men fekk som svar at dette var den eine dagen i året det ikkje kom til å bli servert alkohol. Grunnen var Totteham Hotspur sine fans. Med lettøl og det sedvanlege toscanske kjøkkenet vart ikkje så verst likevel. Det skal vere sikkert at det ikkje alltid er like greitt  å vere hooligan for ein kveld.

Avskaff straffekonken

Dagen derpå er det lett å vere etterpåklok, men det skal ein alltid. Det er faktisk grunn til det. Så alt for ofte ser vi at det beste laget ryk ut av ein straffekonk i viktige meisterskap, fordi det feige laget ikkje vil angripe og dermed ikkje blottlegg seg med å gå med for mange mann i angrep.

Slik favoriserer ein destruktiv fotball, der det å forsvare seg står i høgsetet. Slik vart det ikkje i går. Feige, defensivt orienterte England fekk ikkje gleden av å vinne kampen dei ikkje ville vise seg fram i. 63 % posession i favør Italia fortel sitt. England var berre borti ballen i 37 % av kampen. Kva dei gjorde elles veit alle; dei sprang rundt for å forhindre baklengsmål, noko dei dårlegare laga sjølvsagt må få til når dei ikkje har noko å by på. Vi såg det i vår også. I semifinale og finale spelte Chelsea som eit handball-lag. Alle mann rundt seksmeteren. Slik vann dei Champions League-finalen på straffer. Med destruktivt spel, totalt i mot spelets intensjon om å skåre fleire mål enn dei andre. For desse laga er straffekonken blitt halmstrået. Den einaste sjansen dei har til å vinne.

Derfor må fotballen tenke nytt. Som i barnefotballen bør ein heller favorisere dei som angrip. Viss det laget som hadde flest kårnerar vann, ville det spart Ashleyane i går for miseren. I realiteteten var det ikkje dei som tapte for England, men feige England, altså heile laget. I går fekk Italia sju kårnerar og England tre. Det fortel alt om offensiv vilje. Skotstatistikken likeså: Italia hadde 31 skot på mål, mot Englands 18.

Kårnerstatistikken og den offensive viljen skal dyrkast. Det er det som er fotballens idè. Viss kårnestatisitikken hadde vore gjeldande i Champions League-finalen hadde også det beste laget vunne den kampen. Bayern München fekk 20, mens Chelsea hadde ein kårner. Det fortel alt om den kampen. UEFA og FIFA må tenkje nytt, og det straks.

72 års militær flyhistorie snart slutt

Frecce Tricolori frå Italia gleda Bodø med å farge byen i grønt, kvitt og raudt i dag.

I dag er det Bodø Air Show, eit av dei mest imponerande flyshow nokon gong i landet vårt. I to dagar til endes skulle byen feire si 60-årige historie som base for det norske luftforsvaret. Feiringa har dessverre ein bismak, som forsvarsleiinga ikkje har førestnader for å forstå.

Byens militære flyhistorie starta alt våren 1940, då tyske styrkar sette seg fast i Sør-Noreg og Narvik, mens resten av landsdelen var fri frå 9.april til 10.juni. I Bodø vart det raskt organisert eit arbeid for å bygge ei flystripe som kunne ta i mot britiske fly, i motsetnad til på Værnes kor 2000 menn stilte opp for å lage rullebane slik at Bodø og Narvik skulle kunne bombast.

Dei britiske flya skulle bidra i forsvaret av landet vårt. April-mai-dagane 1940 vart med andre ord starten for Bodø flystasjon. Det britiske nærveret i Bodø resulterte at byen, i likheit med Namsos og Steinkjer, Åndalsnes, Molde og Kristiansund, vart bomba i mai 1940, av 36 tyske fly stasjonert i Trøndelag.

Seinare sette den tyske okkupanten seg fast her og bygde eit større anlegg i Bodø, rett nok ikkje like viktig som det som var lenger nord i Lakselv og på Bardufoss, men likevel så viktig at leiinga der bestemte at det sivile Bodø ikkje skulle byggast opp før krigen var vunne av Wehrmacht. Slik gjekk det heldigivis ikkje, og då USA hadde fått summa seg etter krigen, vart Bodø eit knutepunkt i ein verdsomspennande politikk for å ringe inn Stalins Sovjetunion.

Same kor glade Bodø-folk er i fly, går det mot slutten for den militære flybyen Bodø

No er den kalde krigen over, og regjeringa har bebuda ein Nordområdepolitikk. Derfor flyttar dei forsvaret ut av landsdelen. Marinen er lagt ned nordpå. Mesteparten av fort og hèravdelingar likeså. Tusenvis av arbeidsplassar er borte i forsvaret, både i Harstad, Andenes, Tromsø, Lakselv, Vadsø, Målselv, Narvik, Hemnes, Mosjøen og andre stader der forsvaret fanst under den kalde krigen. Luftforsvaret er det neste. No er det den raskt veksande Trondheimsregionen som får nyte godt av nyinvesteringar i forsvaret, på kostnad av Bodø.

Det var derfor litt vemodig å sjå Frecce Tricolori frå Italia farge himmelen over Bodø raud, kvit og grøn. Det markerte truleg starten på slutten for Bodø sin plass i norsk forsvarshistorie.

Sveriges Euro2012-draktar, Ukraina og slaget ved Poltava

I går spelte Sverige sin første kamp i Euro2012 mot heimelaget Ukraina. Til kampen stilte dei i heilt nye fargekombinasjonar for dei å vere. Dei hadde valt ein mørkare blåfarge enn ein vanlegvis ser på ei svensk landslagstrøye, når blått blir brukt i staden for den vanlege gule fargen.

Men stopp no. Var det likevel ikkje noko kjent med fargen?

Jo, den var klårt inspirert frå gamle svenske uniformar, gjerne frå storheitstida til det svenske imperiet, då dei herja langt inn i den delen av Aust-Europa som i dag er Polen, Kviterussland og Ukraina på 16-1700-talet.

Film-coveret under viser tydeleg korleis dette gjev assosiasjonar til den gamle historiske militære stormakten med imperialistiske ambisjonar mot aust. Til og med korsbandet hadde inspirert den britiske utstyrsprodusenten i sin design av svenskedrakten.

Var ikkje dette litt vel i overkant dumt av designaren Umbro? Veit dei ikkje korleis designet gjev assosiasjonar for folk med litt historisk kompetanse? Skjønnar dei ikkje korleis det kan verke provoserande og inspirerande for motstandaren frå Ukraina?

Når svenskane såg det sjølv, måtte det vere eit aldri så lite paradoks å måtte spele i den farga som Sverige brukte under slaget ved Poltava, då Karl den 12. lei eit sviande nederlag. Det slaget markerte jo starten på slutten for den svenske storheitstida. Og Poltava, ja det ligg sjølvsagt i..., ja nettopp: UKRAINA. Gratulerer Ukraina!

Rak rygg mot ekstremisme

Det er mange tegn i tida på at diskusjonsklimaet har hardna til i landet vårt. Nokre har til og med spurt seg om vi er på veg inn i ein ny fascisme, fordi meir ekstreme haldningar dominerer det politiske ordskiftet. Overfor nynorsk ser ein det særleg. Dagleg mobbing, einsidig hets og usakleg argumentasjon florerer.

Det er ikkje nytt. For nokre år sidan kom Unge Høgre med eit utspel der dei oppmoda om å brenne bøker. I samband med produksjonen av tre reklamefilmar der dei ville fronte at dei ikkje likte nynorsk, skulle ein "sosialist plassert i et industriområde" stå ved sida av ei brennande tønne. "Sosialisten" skulle fortelje at han ville "tvinge alle elever til å ha sidemål". Så skulle ein einsam ryttar frå Unge Høgre komme inn  på scena og ta fram nynorsk-ordboka, før han proklamerte at "elevane selv må få velge sidemål". Deretter kasta han nynorsk-ordboka i den brennande tønna. Høgre fekk stoppa prosjektet, fordi det minna for mykje om ting ein kjente frå Hitler-Tyskland.

Denne ansvarlegheita har endra seg i det siste, som når høgreordføraren i Enebakk, Tonje Anderson Olsen skriv innlegg om kor frykteleg det er med "Spynorsk". Dei vaksne har ansvar for kor lista for debatten ligg. Til alt overmål gjør dei saka om til eit spørsmål om formalitetar. Det er ikkje nynorsk dei er i mot, berre "sidemål". Eller, vi skal sjølvsagt ikkje bøye oss for usakleg argumentasjon, men vi må ta omsyn til hatet. Dette er eit utslag av kampanjene til blant anna Høgre, sjølv om Erna Solberg har mana til ansvarlegheit.

I går kom eit nytt utspel, denne gongen frå FRP i Narvik. Her ville tre elevar fremje demokratiet ved ei underskriftskampanje mot nynorsk. Dei ville inn på skolen for å få underksrifter, men skoleleiinga bad dei forlate området.  Reaksjonen let ikkje vente på seg. Det var ikkje berre eit overgrep mot demokratiet og ytringsfridomen, det utløyste også tirader av utfall mot nynorsk. Skolen er ein stad å lære, ikkje å vere, heitte det før i Høgrekretsar. I dag er skolen ein stad å hetse og å hate. Kor blir det av krav til kunnskap og logisk argumentasjon?

I eitt innlegg etter debatten i Narvik heitte det: "de som har dette førrbannede grautmålet som si dialekt kan vel førr svarte berre hold det der nede på “austlandet” . trudde de hadde kutta ut denne dialekten førr lenge sia, koførr ska vi ikke lær trøndersk likesågodt, mange fleire artige utrykk i den dialekten enn i denne førrbannede satans grautmålet som sku ha vært førrbudt førr mang herrens årsia!!!!!!"

Det som hadde provosert vedkommande til å skrive så sterkt var "Harry Hole", som skreiv:
"Er vel ikke bare å fjerne et språk. Så jævla typisk FRP. Populært blandt de fleste med IQ som skonummeret og lavere. Si dette til de som faktisk har nynorsk som morsmål".

For ei tid tilbake kom til og med nestleiar Helga Pedersen i Arbeidarpartiet på banen med sitt framlegg om å bytte nynorsk ut med samisk, som om det dempa hatet. (Ikkje ein gong ho syntes å vere klår over at samiskspråklege i dag har "valfritt sidemål"). I staden fekk Pedersen denne typen støtte:
"Dette måtte jo selfølgelig komme fra arbeiderpartiet,hadde det vært 1 april kunne man nesten tro at det var en April spøk,men neida,fult alvor.nå er ikke jeg noen tilhenger av norsk sidemål heller,men det er ikke sagt med det at vi så absolutt må ha et sidemål.Få heller innført flere timer i grunnskolen med norsk bokmål.enda er det noen som går ut av grunnskola uten å kunne lese eller skrive.Er jo bare redd for at vi får enda flere som vil slite faglig vist samisk skal innføres som et obligatorisk fag.La heller samisk være et valgfag i skolen."

Gjør dette eksperimentet: Søk på Google på ord som "hate" og "nynorsk". Sjå deretter resultatet. Det er skremmande, spør du meg. Som dette:
"Hate ny"norsk"!!!!!! "Kommer kanskje ikke som en bombe på mange men jeg HAAATER NY"NORSK"!!!!!!!! Forbanna helvettes horespråk!! åååååhh!!!!! Jeg driver sammen med Arnis Antinynorsk, "klubben" for alle som hater nynorsk eller er litt irritert på det forbanna fjøs-latin språket. Vi har fått masse henvendelser fra sinte folk som hater nynorsk og som vil melde seg inn. Noen har også lagt ved en kommentar med innmeldelsen."

Vi treng meir edruelegheit i debatten her heime, og ikkje minst må vettuge folk melde seg på. Bytt for eksempel ut nynorsk med same, neger eller jøde neste gang du les tullet frå dei som hatar mest.

Eller som "Frk. Onsager" skriv på bloggen sin:
"Jeg hater det. Nynorsk er et stygt språk, og reglene for hvordan skrive, bøye verb, analysere setninger og i det hele tatt utale språket er umulig."

Då nynorsk vart innført som obligatorisk i lærarutdanninga i si tid skal visstnok Knut Hamsun ha kalla det for "negerpjatt". Det er vel symptomatisk for kva haldningar det er som er i sving, når det er Hamsun som ser ut til å vere det politiske og retoriske idealet til dei som hatar mest. Det er dette hatet som skapte ABB. Det er sjølvsagt desse kreftene som gjør ein politikar redd. Å innta upopulære standpunkt krev rak rygg.